Üzümün başkentinde zararına satış: TARİŞ 80 lira dedi, maliyet 93 lira

Üzümün başkentinde zararına satış: TARİŞ 80 lira dedi, maliyet 93 lira.

TARİŞ Üzüm Birliği 2026-2027 sezonu çekirdeksiz kuru üzüm (9 numara) alım fiyatını kilo başına 80 TL olarak açıkladı.

Kooperatifler üreticinin beyan ettiği rekoltenin en fazla yarısını alacak; borçlu üreticiler için ek teslimat imkânı var.

Randevu sistemi 7 Eylül'de açılıyor, fiili alımlar 10 Eylül'de başlıyor.

Açıklanan rakam avans niteliğinde; nihai fiyatın piyasa koşullarına göre belirleneceği belirtildi.

Rakamlar üretici için sert.

Çiftçi-Sen'in hesabına göre kilo başına üretim maliyeti 93 TL; yani 80 TL'lik fiyat, üreticiyi daha teslimat başlamadan kilo başına 13 TL zarara sokuyor.

Geçen yıl referans fiyat 120 TL'ydi (TMO'da kaliteye göre 100-130 TL); bu yıl artan girdi maliyetleri nedeniyle üretici beklentisi 180 TL civarındaydı.

Açıklanan fiyat geçen yılın %33,3, beklentinin %55,6 altında kaldı.

Karşılaştırma tabloyu daha da çarpıcı hâle getiriyor. 2025'ten 2026'ya devlet ve birlik alım fiyatlarında çay %37,6, fındık %28,2, buğday %22,2, arpa %15,9 arttı.

Fiyatı gerileyen tek büyük ürün kuru üzüm oldu.

Bu düşüşün adresi büyük ölçüde Manisa.

İl, Türkiye'nin kurutmalık çekirdeksiz üzümünün %85'ini, sofralık üzümünün %20'sini üretiyor; yaklaşık 1 milyon dekar bağ alanında 2025'te 665 bin ton yaş, 166 bin ton kuru üzüm elde edildi. 1 Eylül 2025–25 Nisan 2026 döneminde 93 bin ton kuru üzüm ihracatından 321 milyon dolar döviz girdi; en büyük alıcılar İngiltere (93,5 milyon $), Hollanda (37 milyon $) ve Almanya (30,9 milyon $).

Bir önceki sezon ise 153,6 bin tonla 546,5 milyon dolar gelmişti; ihracat hacmi bir yılda %39 daraldı.

Basit bir hesap krizin ölçeğini gösteriyor: 166 bin tonluk üretimin tamamı 80 TL'den satılsa, 93 TL maliyete göre sektörün toplam zararı 2,16 milyar TL'yi bulur.

Bu varsayımsal bir tavan; ürünün bir kısmı serbest piyasada farklı fiyattan el değiştirecek.

Ancak Sarıgöl, Alaşehir, Salihli, Saruhanlı ve Turgutlu'da binlerce ailenin tek gelir kaynağı üzüm olduğu için fiyatın etkisi ilin tümüne yayılacak.

Salihli Belediye Başkanı Mazlum Nurlu ve YENİ Parti Milletvekili Bekir Başevirgen fiyata tepki gösterdi.

Üreticilerin gözü şimdi TMO'nun açıklayacağı fiyatta.

HESAP NOTLARI 80/93 → −13 TL/kg (−%14 maliyete göre) · 80/120 → −%33,3 · 80/180 → −%55,6 2,16 milyar TL = 166.000 ton × 13 TL/kg (varsayımsal tavan) İhracat daralması: (153.593−93.000)/153.593 = −%39,5 ton; (546,5−321)/546,5 = −%41 $ Birim ihracat fiyatı: 321 mn $/93 bin t ≈ 3,45 $/kg (2024-25: 3,56 $/kg).