EkonomiSayıştay: Büyükşehir, kooperatiflere 410 milyon TL'lik yakıtı pompa fiyatından ödedi; yıllık 28,7 milyon TL'lik indirim kullanılmadı
Manisa Büyükşehir Belediyesi 2025'te toplu taşıma kooperatiflerine akaryakıt karşılığı 410,6 milyon TL ödedi. Sayıştay'a göre belediye kendi araçları için kullandığı %7 indirimli kamu akaryakıt sistemini bu araçlara hiç uygulamadı; tahmini kayıp yılda 28,7 milyon TL. Belediye tespite katıldı. Hatların ihalesiz ve süresiz kullandırılması ise üçüncü kez rapora girdi.
Sayıştay'ın Ekim 2026'da yayımladığı Manisa Büyükşehir Belediyesi 2025 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu'na göre belediye, Kasım 2024'te toplu taşımada "sabit ve değişken maliyetlerin karşılanması" modeline geçti. Kooperatif araçlarının sigorta, bakım, şoför ücreti gibi sabit giderleri ile yakıt gideri belediye bütçesinden karşılanıyor; Manisa Kart bilet geliri düşüldükten sonra kalan tutar kooperatiflere ödeniyor.
2025'te 682 milyon TL net destek
Rapordaki tabloya göre 2025'te:
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Sabit maliyetler | 1.002.759.929 TL |
| Yakıt (km bazlı) | 410.623.723 TL |
| Ceza kesintisi | −2.266.222 TL |
| Manisa Kart bilet geliri | −723.217.951 TL |
| Kooperatiflere net ödeme | 682.465.074 TL |
Belediye meclisi, 2025 için bu destek ödemesine aylık en fazla 70 milyon TL sınırı koymuştu (karar 2025/176).
Yakıt pompa fiyatından ödendi
Sayıştay'a göre yakıt bedeli, Petrol Ofisi'nin Manisa'daki aylık motorin pompa fiyatı ortalaması üzerinden ve hiçbir indirim yapılmadan hesaplandı. Oysa Büyükşehir'in kendi araçları Devlet Malzeme Ofisi'nin Kamu Akaryakıt Taşıt Otomasyon Sistemi (KamuTOS) üzerinden 2025 sonu itibarıyla %7 indirimle yakıt alıyor. Rapora göre kooperatif araçları da belediyenin imzalayacağı taahhütnameyle bu sisteme kaydedilebiliyor.
"Belediye hizmetlerinde kullanılan araçlar yanında toplu ulaşım hizmeti veren kooperatiflere ait araçlar için manulde akaryakıt indirim imkanı bulunmakta olup bu imkan bugüne kadar kullanılmamıştır. 2025 yılında akaryakıt destek ödemesi tutarının 410.623.723 TL olduğu gerçeği karşısında %7'lik bir indirim senaryosu ile yıllık yaklaşık 28,7 milyon TL tutarında bir tasarruf imkanı söz konusudur." (s. 30)
Belediye cevabında tespitlere katıldı. Sayıştay'a göre gerekli teknik çalışmalar başlatıldı ancak tamamlanmadı.
Hatlar ihalesiz ve süresiz: üçüncü kez
Raporun bir diğer bulgusu toplu taşıma hatlarının ihalesiz ve süresiz kullandırılması. Sayıştay, toplu taşıma hakkının ihaleyle, rekabete uygun ve belirli bir süreyle verilmesi gerektiğini belirtiyor. Aynı bulgu 2023 ve 2024 raporlarında da yer aldı. Raporun ekindeki izleme tablosunda 2024 bulgusunun durumu "Yerine Getirilmedi" olarak işaretlendi; gerekçe: "ihaleler süresiz verilmeye devam ettiğinden".
Aynı tabloda taksi ve servis hizmet haklarının bir kısmının ihalesiz, tamamının süresiz kiraya verilmesi de "Yerine Getirilmedi" olarak yer alıyor.
Sorular
Tamga Haber, Manisa Büyükşehir Belediyesi'ne şu soruları iletti:
- Kooperatif araçlarının KamuTOS'a kaydı için başlatılan çalışma ne zaman tamamlanacak?
- 2026'da kooperatiflere yapılan yakıt ödemelerinde indirim uygulanıyor mu?
- Toplu taşıma hatları ile taksi ve servis haklarının ihaleyle ve süreli verilmesi için bir takvim var mı?
Yanıtlar geldiğinde haberin altına eksiksiz eklenecektir.
Kaynak: T.C. Sayıştay Başkanlığı, Manisa Büyükşehir Belediyesi 2023, 2024 ve 2025 Yılı Düzenlilik Denetim Raporları (sayistay.gov.tr). Fotoğraflar: Wikimedia Commons — Horrificdetective (CC BY 4.0).